Διπλό «όχι» στην απόσπαση των αρχαίων του μετρό της Θεσσαλονίκης

Την αντίθεσή τους δηλώνουν με ανακοινώσεις τους ο Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Αττικής, Στερεάς και Νήσων και ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων

Κατά της απόσπασης των αρχαίων από το σταθμό Βενιζέλου του μετρό της Θεσσαλονίκης τάσσονται με ανακοινώσεις τους ο Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Αττικής, Στερεάς και Νήσων και ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ). Οι δύο σύλλογοι σχολιάζουν το θέμα «Έγκριση ή μη μελέτης προσωρινής απόσπασης και επανατοποθέτησης αρχαιοτήτων στον Σταθμό ‘Βενιζέλου’, στο πλαίσιο κατασκευής του Μητροπολιτικού Σιδηρόδρομου Θεσσαλονίκης», που εισάγεται προς συζήτηση αύριο Τετάρτη 23/9 στο ΚΑΣ

Αναλυτικά, ο Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Αττικής, Στερεάς και Νήσων, αναφέρει μεταξύ άλλων σε ανακοίνωσή του πως «η επίσπευση της διαδικασίας στο ΚΑΣ, ενώ η εκδίκαση των προσφυγών στο ΣτΕ έχει προσδιοριστεί για τις 6 Νοεμβρίου (με νέα επίσπευση και σε αυτό το επίπεδο, καθώς η αρχική ημερομηνία συζήτησης ήταν στις 5 Δεκεμβρίου), δείχνει ξεκάθαρα τις προθέσεις της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΠΟΑ: βιάζεται να προχωρήσει τις σχετικές διαδικασίες πριν η υπόθεση εξεταστεί από το ΣτΕ, επιχειρώντας να δημιουργήσει τετελεσμένα». Παράλληλα δίνει στη δημοσιότητα το απόσπασμα των Πρακτικών του ΚΑΣ της 18 Δεκεμβρίου 2019 που αναφέρονται στο θέμα, «για να γίνει κατανοητό το μέγεθος των μεθοδεύσεων», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει.

Αναλυτικά, στην ανακοίνωσή του ο Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων ΥΠΠΟ Αττικής, Στερεάς και Νήσων, αναφέρει:

Σύμφωνα με την Ημερήσια Διάταξη που αναρτήθηκε χτες 21/9/2020, την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου εισάγεται στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) για συζήτηση “η μελέτη απόσπασης και επανατοποθέτησης αρχαιοτήτων στον Σταθμό «Βενιζέλου», στο πλαίσιο κατασκευής του Μητροπολιτικού Σιδηρόδρομου Θεσσαλονίκης”.

Τα μέλη του ΚΑΣ θα κληθούν σε μια τηλεδιάσκεψη να αποφασίσουν για το μέλλον του εξαιρετικής σημασίας μνημειακού συνόλου που έχει βρεθεί στις ανασκαφές του σταθμού Βενιζέλου στο μετρό Θεσσαλονίκης.

Θα κληθούν να σχηματίσουν άποψη επί μιας μελέτης που κρατείται ερμητικά μυστική και εκπονήθηκε μετά από ανάθεση της Αττικό Μετρό σε μελετητή, τον οποίο σε προηγούμενη συνεδρίασή του δέχτηκε να ακούσει ως εμπειρογνώμονα, όπως προκύπτει κι από τα πρακτικά της σχετικής συνεδρίασης και ο οποίος δεν είχε καμιά υποτίθεται οικονομική σχέση με την Αττικό Μετρό.

Τα μέλη του ΚΑΣ θα κληθούν να γνωματεύσουν επί ενός θέματος καθοριστικής σημασίας για την τύχη των αρχαιοτήτων, ένα θέμα που έχει ξεσηκώσει σύσσωμη την ελληνική και διεθνή επιστημονική κοινότητα των βυζαντινολόγων, ενώ εκκρεμούν στο ΣτΕ τρεις προσφυγές για την απόφαση απόσπασης, μια εκ των οποίων συνυπογράφεται και από τον Σύλλογό μας.

Η επίσπευση της διαδικασίας στο ΚΑΣ, ενώ η εκδίκαση των προσφυγών στο ΣτΕ έχει προσδιοριστεί για τις 6 Νοεμβρίου (με νέα επίσπευση και σε αυτό το επίπεδο, καθώς η αρχική ημερομηνία συζήτησης ήταν στις 5 Δεκεμβρίου), δείχνει ξεκάθαρα τις προθέσεις της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΠΟΑ: βιάζεται να προχωρήσει τις σχετικές διαδικασίες πριν η υπόθεση εξεταστεί από το ΣτΕ, επιχειρώντας να δημιουργήσει τετελεσμένα.

Η ίδια η υπουργός Λίνα Μενδώνη, σε απάντησή της χτες σε επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή, υπεραμύνθηκε των καταστρεπτικών επιλογών της κυβέρνησης για το θέμα, επαναλαμβάνοντας τα γνωστά επιχειρήματα που δεν μπορούν να κρύψουν την αλήθεια. Η απόσπαση και επανατοποθέτηση για την πολιτική ηγεσία ακόμα και σήμερα παρουσιάζεται ως η μοναδική τεχνικά λύση και ότι τάχα δεν υπάρχει άλλη λύση, παρότι και μελέτη υπάρχει που είχε εγκριθεί από το ΚΑΣ και εφαρμοζόταν ήδη από την Αττικό Μετρό. Επιχείρησε, μάλιστα, να εμπλέξει τις υπηρεσίες του ΥΠΠΟΑ καθιστώντας τες συνυπεύθυνες για την υλοποίηση μιας λύσης που επέλεξε με πολιτικά κριτήρια η κυβέρνηση Μητσοτάκη, σε καταφανή αντίθεση με τις εισηγήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών!

Καταγγέλλουμε τις μεθοδεύσεις της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΠΟΑ και της Αττικό Μετρό και δηλώνουμε πως ο αγώνας που έχουμε από κοινού με άλλους φορείς, σωματεία και συλλογικότητες αναλάβει για την προστασία και ανάδειξη του βυζαντινού σταυροδρομιού της Θεσσαλονίκης θα συνεχιστεί με πίστη στο δίκαιο του αιτήματος της διάσωσης ενός τόσο σημαντικού μνημειακού συνόλου, όπως αυτό που βρέθηκε στις έρευνες για την κατασκευή του σταθμού μετρό “Βενιζέλου” στην Θεσσαλονίκη.

Για να γίνει κατανοητό το μέγεθος των μεθοδεύσεων, δίνουμε στην δημοσιότητα το απόσπασμα των Πρακτικών του ΚΑΣ της 18 Δεκεμβρίου 2019 που αναφέρονται στο θέμα.

ΣΕΑ: Η μελέτη δεν εγγυάται την προστασία των αρχαιοτήτων

Από την πλευρά του Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων (ΣΕΑ), σε ανακοίνωσή του, τονίζει μεταξύ άλλων πως «ο ΣΕΑ θα αποδείξει ότι η συγκεκριμένη μελέτη δεν εγγυάται την προστασία των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στον Σταθμό Βενιζέλου και αποτελούν τμήμα του πολεοδομικού ιστού της Βυζαντινής Θεσσαλονίκης. Επίσης, θέτει προ των ευθυνών τους όσους επιστήμονες συμμετέχουν στη διαδικασία της συνεδρίασης, η οποία αποτελεί ένα ακόμα επεισόδιο στο γνωστό έργο των ψευδοδιλημμάτων που εδώ και χρόνια ταλαιπωρούν την Θεσσαλονίκη. Οι πολιτικές που προωθούνται συστηματικά από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού για τον διαμελισμό και την ανασύσταση ενός αρχαιολογικού χώρου δεν βρίσκουν έρεισμα ούτε στην επιστημονική κοινότητα ούτε στην κοινωνία. Θα δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις για την αποτροπή αυτής της εγκληματικής ενέργειας σε βάρος της βυζαντινής ιστορίας της Θεσσαλονίκης και της χώρας».

Σημειώνεται ότι ο ΣΕΑ, ο Ενιαίος Σύλλογος Υπαλλήλων ΥΠΠΟΑ και άλλα σωματεία έχουν προσφύγει στο ΣτΕ (το θέμα θα συζητηθεί στις 6/11), ζητώντας αίτηση ακύρωσης της απόφασης απόσπασης και επανατοποθέτησης των αρχαιοτήτων στον σταθμό «Βενιζέλου» του μετρό Θεσσαλονίκης.

Αναλυτικά στη δική του ανακοίνωση ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων αναφέρει:

Η καταστροφική πορεία για τις αρχαιότητες στον Σταθμό Βενιζέλου συνεχίζεται.

Την Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου εισάγεται στο Κ.Α.Σ. ως 4ο θέμα η Μελέτη απόσπασης και επανατοποθέτησης αρχαιοτήτων στον Σταθμό Βενιζέλου, στο πλαίσιο κατασκευής του Μητροπολιτικού Σιδηρόδρομου Θεσσαλονίκης. Τα μέλη του Κ.Α.Σ. θα κληθούν σε μια τηλεδιάσκεψη να κρίνουν την τύχη του εξέχοντος αρχαιολογικού χώρου, για τη σημασία του οποίου έχει πάρει θέση η διεθνής επιστημονική κοινότητα: μελετητές του Βυζαντίου και φορείς προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς. Τονίζουμε ότι στο πλευρό των ειδικών συντάσσεται και η πλειοψηφία της κοινής γνώμης, που σε πρόσφατη δημοσκόπηση -και μάλιστα μετά από τέτοια ταλαιπωρία και προπαγάνδα- υποστήριξε την κατά χώραν διατήρηση του Βυζαντινού Σταυροδρομίου.

Θυμίζουμε ότι η υπόθεση ακύρωσης της σχετικής Υπουργικής Απόφασης εκκρεμεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Μάλιστα προσφάτως η ημερομηνία εξέτασης της υπόθεσης επισπεύστηκε για την 6η Νοεμβρίου 2020. Γιατί, ενώ η Υπουργός δηλώνει από βήματος της Βουλής ότι στις 6 Νοεμβρίου «το Δικαστήριο θα κρίνει και η Διοίκηση είναι υποχρεωμένη να προσαρμοστεί στην όποια απόφαση του Σ.τ.Ε», η ίδια δεν περιμένει την απόφαση του Σ.τ.Ε., αλλά βιάζεται να φέρει για εξέταση την μελέτη απόσπασης των αρχαιοτήτων; Για μία ακόμη αφορά εντυπωσιάζει η προσπάθεια της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠ.ΠΟ.Α. και της Αττικό Μετρό να επιδείξουν στον Πρωθυπουργό ότι «όλα πάνε ρολόι» και «το έργο θα ολοκληρωθεί χωρίς καθυστερήσεις», τη στιγμή που ένα χρόνο μετά την αλλαγή του σχεδιασμού για την τύχη των αρχαιοτήτων του σταθμού Βενιζέλου, το μόνο που μπορούν να επιδείξουν είναι συνεχή ατοπήματα και καθυστερήσεις.

Με αφορμή αυτήν την συνεδρίαση ας θυμηθούμε τις ενστάσεις μας στην συνεδρίαση της 18ης Δεκεμβρίου 2019, όταν ο Σύλλογός μας ζητούσε την εξαίρεση δύο μελών του Κ.Α.Σ. για λόγους που προβλέπονται από τον Κώδικα της Διοικητικής Διαδικασίας για την αμεροληψία που πρέπει να διακρίνει τις γνωμοδοτήσεις του συλλογικού οργάνου. Πόσο ισχυρά θεμελιωμένη μπορεί να είναι εκείνη η γνωμοδότηση, όταν τελικά δεν εξαιρέθηκε ένα μέλος του Κ.Α.Σ., εξ αίματος συγγενής του προσώπου που τότε παρέστη ως «εμπειρογνώμων» περί αποσπάσεων μνημείων κατόπιν πρόσκλησης της Αττικό Μετρό, ενώ ο ίδιος τώρα υπογράφει ως ανάδοχος την μελέτη απόσπασης και επανατοποθέτησης των αρχαιοτήτων κατόπιν σχετικής ανάθεσης από την Αττικό Μετρό; Από ποια θέση τα μέλη του Κ.Α.Σ. που στην προηγούμενη συνεδρίαση αποδέχθηκαν την κρίση του προεδρεύοντος κ. Γ. Διδασκάλου ότι ο εν λόγω μηχανικός δεν έχει καμία οικονομική σχέση με την Αττικό Μετρό, τώρα θα κρίνουν τη μελέτη που του ανέθεσε η εταιρεία; Στο Συμβούλιο της Επικρατείας θα φανεί εάν οι πρόσφατες γνωμοδοτήσεις και οι αποφάσεις που λήφθηκαν για τον Σταθμό Βενιζέλου είναι έγκυρες. Για μας, ωστόσο, μαζί με την νομιμότητα όλα αυτά προσπαθούν να βρουν τη θέση τους και στην ηθική.

Τέλος, επισημαίνεται ότι η μη επίδοση της μελέτης απόσπασης, που εισάγεται αύριο στο ΚΑΣ, παρά τη σχετική αίτηση του ΣΕΑ και  όσων έχουν έννομο συμφέρον στην υπόθεση εκθέτει όσους επιχειρούν να προωθήσουν αυτήν την λύση ως «εφικτή», σε ένα παιχνίδι εντυπώσεων που έχει ήδη χαθεί.

Ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων θα αποδείξει ότι η συγκεκριμένη μελέτη δεν εγγυάται την προστασία των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στον Σταθμό Βενιζέλου και αποτελούν τμήμα του πολεοδομικού ιστού της Βυζαντινής Θεσσαλονίκης. Επίσης, θέτει προ των ευθυνών τους όσους επιστήμονες συμμετέχουν στη διαδικασία της συνεδρίασης, η οποία αποτελεί ένα ακόμα επεισόδιο στο γνωστό έργο των ψευδοδιλημμάτων που εδώ και χρόνια ταλαιπωρούν την Θεσσαλονίκη. Οι πολιτικές που προωθούνται συστηματικά από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Πολιτισμού για τον διαμελισμό και την ανασύσταση ενός αρχαιολογικού χώρου δεν βρίσκουν έρεισμα ούτε στην επιστημονική κοινότητα ούτε στην κοινωνία. Θα δώσουμε όλες μας τις δυνάμεις για την αποτροπή αυτής της εγκληματικής ενέργειας σε βάρος της βυζαντινής ιστορίας της Θεσσαλονίκης και της χώρας.